|
debiyat dünyasının ağır toplarından
Hilmi Yavuz, Füsün Akatlı, Latife Tekin gibi isimlerin seçici
kurulda bulunduğu Ahmet Hamdi Tanpınar roman yarışmada Cem
Kalender'in 115 eser arasında birincilik ödülüne layık görülen
Klan isimli romanı Kavis Yayınları'ndan çıktı. Kitabın arka
kapağında Hilmi Yavu;'Oğuz Atay romanının açtığı derin mecradan akan
'Klan', postmodern anlatının metinlerarasılık dahil, bütün
imkânlarını en kuşatıcı bir biçimde başarıyla kullanıyor' derken,
Latife Tekin ise şunları söylüyor: 'Kitap daha ilk cümlede iddiasını
açık ediyor. 'Ve sonra tarih kalemi eline aldı, ' diyerek akmaya
başlıyor. Akış tek bir koldan tek bir mecradan olmuyor. Birçok
kanaldan süren akış ana kaynağa yaklaştıkça debisini yükseltiyor.
Taklit ve gereksiz tekrar tuzağına düşmeden, Joyce, Proust, Musil,
Kafka, Oğuz Atay gibi kült yazarları kitaba misafir ediyor ve
onların ruhlarını incitmeden onlarla göz temasına geçiyor.'
Cem Kalender'in romanı Klan, post
modern bir metin ve okunması biraz zahmetli. Okuyucu kitabı okurken
dikkatini diri tutmak zorunda. Alt metinler üst metinler iç içe
geçmiş. Göndermeler oldukça fazla. Birçok romana, filme, tarihi
figürlere göndermeler yapılmış. Mesele romanın ana karakterlerinden
Işık Kutlu'ya terapi için gelen doktorların adı Doktor Joyce, Doktor
Proust, Doktor Musil. Işık Kutlu'nun yakalandığı hastalık ise fazla
abur cubur okumak ve buna bağlı olarak zihin debisinin yükselmesi.
Kitap, İsa'nın havarileriyle yediği
son akşam yemeğiyle başlar. Kahramanımız Işık Kutlu, İsa'nın
sofrasında kendini efendisine ihanet eden Yahuda kılığında görür.
İlk bakışta İsa ve İncil vurgusu yapıldığı sanılabilir ama
ayrıntılara dikkat edildiğinde bunun böyle olmadığı çabucak
anlaşılır.'Evet evet! Olay Milano Santa Maria Delle Grazie
Manastırının rahiplerinin yemek yedikleri dörtgen salonun bir
duvarındaki tabloda geçiyordu.' Olayın duvardaki tabloda geçmesinde
anlıyoruz ki Da Vinci'in Son Akşam Yemeği Tablosuna gönderme
yapılmış. Romanda buna benzer göndermeler oldukça fazla.
IŞIK KUTLU'NUN KARMAŞIK DÜNYASI
Romanda, olaylar her ne kadar Işık
Kutlu'nun etrafında gelişiyor gibi gözükse de Işık Kutlu çoğu yerde
bir izleyici, bir anlatıcıdan öteye geçemez. Işık Kutlu istikrarsız
ve zayıf karakterlidir. Tek başına bir hiç olduğunu, ayakta
kalabilmesi için bir grubun içinde yaşaması gerektiğini
düşünmektedir. Bunun için klan hayatları çok önemser ve mutlaka bu
hayatların içine dalar. Ama uzun süreli ilişkiler yürütmesi imkânsız
olduğundan ansızın ortaladıklardan kaybolur. O okuduğu kitaplarla,
izlediği filmlerle ve örnek aldığı tarihi figürlerle ilintilidir hep.
Şimdiki zamanı hiç yaşayamaz. Kalender, romanını bir üst kurmaca
etrafına eklemli parça parça alt kurmacalardan oluşmuş sağlam bir
metin olarak okuyucuya sunuyor. |
