| |
Panait Istrati
Panait Istrati,
(d.
1884 - ö.
1935)
Romen
yazar. Balkanların Maksim Gorki'si
olarak anılır.
Romanya'nın bir liman kenti olan
İbrail'de doğan yazar, gençliğini,
aralarında
İstanbul'un da olduğu pek çok
Osmanlı kentinde geçirdi.
Mısır'ı,
Lübnan'ı,
Suriye'yi gezdi. Bu dönemde, bulduğu bir sözlük sayesinde
Fransızca öğrendi. 1921 yılında,
Fransa'nın
Nice kentine giderken, yalnızlığı
dolayısıyla ihtihar girişiminde bulundu. O sırada üzerinde Romain
Rolland'a yazılmış fakat henüz göndermemiş olduğu bir mektup bulunuyordu.
İlk romanı Kira
Kiralina (Yaşar
Nabi Nayır tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir) 1923 yılında
Romain Rolland'ın yazdığı önsözüyle birlikte basılmıştır. Panait Istrati
tüm eserlerini anadili olan Rumence değil, Fransızca olarak yazmıştır.
Türkçe'ye de çevrilmiş önemli eserleri arasında, Arkadaş (Mihail),
Akdeniz, Sokak Kızı (Nerantsula), Angel Dayı, Kodin, Baragan'ın
Devedikenleri, Uşak ve
Sünger Avcıları gelir.
Gençlik
yıllarında
devrimci hareketlerin etkisine
kapılmış olan Istrati, 1929'da
Komünist Partinin daveti üzerine
Sovyetler Birliği'ni gezdikten
sonra umutsuzluğa kapılmış ve politik mücadelenin dünyada bir şeyleri
değiştirmek için yetersiz olduğu fikrini edinmiştir. Pek çok romanında
da politikadan, politik mücadeleden çok insanı insan yapan değerler
üzerinde durması bu yüzdendir. Panait Istrati romanlarının çoğunda
yaptığı yolculukları anlatır. Fakat gezdiği ülkeler değil, tanıdığı
insanlar ön plandadır. Istrati'nin eserlerinde gerçek bir insan sevgisi
hissedilir. Bu karşılıksız ve koşulsuz sevginin hikâyesindeki
kahramanların başına getirdiği belalar kadar, onlara yaptığı katkı da
nesnel bir biçimde anlatılır.
Panait
Istrati'nin şaheseri olarak Arkadaş (Mihail) adlı kitabı gösterilebilir.
Bu kitapta, Panait Istrati'nin pek çok başka romanındaki başkahramanı da
olan Adrian Zografi ile Mihail'in arkadaşlığı anlatılır. Bu arkadaşlık,
ideal bir sevgi görüşünü simgelemek için kullanılmıştır. Istrati birçok
başka eserinde de arkadaşlık temasını kullanmıştır. Hatta bu eserlerin
çoğunda büyük, efsanevi aşklar bile arkadaşlıklar uğruna feda
edilmişlerdir. |
|
